Những thay đổi nhân sự có thể sau hội nghị trung ương 6

Posted on October 3, 2012

0


Hội nghị Trung ương 6 Ban chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam vừa bắt đầu vào ngày 1 tháng 10 vừa qua.


Photo courtesy of chinhphu.vnTổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng đọc diễn văn khai mạc Hội nghị lần thứ sáu BCH Trung ương Đảng hôm 01/10/2012

Đây được coi là một trong những hội nghị được nhiều người quan tâm nhất từ trước tới nay với nhiều đồn đoán về những thay đổi nhân sự có thể trong đảng lần này. Những phân tích gia về đảng Cộng sản Việt Nam nhìn nhận về khả năng các thay đổi nhân sự này ra sao?

Mâu thuẫn nội bộ

Trong bài diễn văn khai mạc hội nghị Trung ương 6 diễn ra vào ngày 1 tháng 10 vừa qua, dù nhấn mạnh hội nghị Trung ương lần này chưa bàn về nhân sự quy hoạch cụ thể, Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng cũng xác định hội nghị lần này là bước chuẩn bị về nhân sự chủ chốt trong đảng Cộng sản nhiệm kỳ từ năm 2016 đến 2021. Tuy nhiên cũng có những ý kiến cho rằng hội nghị lần này sẽ có thể dẫn đến một số thay đổi nhân sự trong Ban chấp hành Trung ương với 175 ủy viên.

Giáo sư Carl Thayer, thuộc Học viện Quốc phòng Úc, trong bài viết được đăng tải trên website của mình vào ngày 2 tháng 10 vừa qua cho rằng ‘Ban chấp hành Trung ương là cơ quan đưa ra quyết định cuối cùng của đảng Cộng sản giữa các kỳ đại hội đảng. Tất cả các ủy viên Bộ Chính trị và ủy viên của Ban Chấp hành Trung ương đều phải chịu trách nhiệm trước cơ quan này’.

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương có quyền loại bỏ bất cứ thành viên nào bao gồm cả các thành viên của Bộ Chính trị. Ban Chấp hành Trung Ương cũng có quyền bổ sung, và chỉ định các ủy viên mới vào Bộ Chính trị’, tác giả viết tiếp.

Lý luận này của giáo sư Carl Thayer được đưa ra dựa trên căn cứ về bối cảnh thực tế giữa lúc hội nghị diễn ra. Đó là tình hình kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, nạn tham nhũng trầm trọng chưa được giải quyết dứt điểm, và nhất là có những đồn đoán về những vụ đấu đá nội bộ giữa các lãnh đạo đảng Cộng sản liên quan đến việc ai là người sẽ phải chịu trách nhiệm trước nạn tham nhũng tràn lan, sự yếu kém của các doanh nghiệp nhà nước và hệ thống ngân hàng, cùng tình hình kinh tế không mấy khả quan.

Từ nhiều tháng nay, các trang mạng bị chính quyền Việt Nam gọi là ‘lề trái’ đã liên tục đưa các tin, bài về những vụ đấu đá nội bộ đảng, trong đó có nhiều chi tiết liên quan đến các vụ làm ăn của những người được coi là thân cận với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Đỉnh điểm là vụ bắt giữ ông trùm ngân hàng Nguyễn Đức Kiên vào tháng 8 vừa qua, và kéo theo đó là một loạt các vụ bắt giữ, truy tố những quan chức ngân hàng có liên quan khác.

Nhận xét về những đấu đá nội bộ và khả năng giải quyết những mâu thuẫn này tại hội nghị trung ương 6, nhà báo tự do Nguyễn Minh Cần từ Nga cho biết:

“Thực ra bây giờ có 2 phe rõ, một phe của ông Chủ Tịch nước, cùng đứng phe đó có cả ông Tổng Bí Thư. Một phe là của ông Thủ tướng. trong quan hệ hiện nay mà nói thì ông Chủ Tịch nước và ông Tổng Bí Thư về mặt bề ngoài dường như có một cái có thể tạm gọi là chính nghĩa, vì các vị đấu tranh chống tham nhũng. Mà nạn tham nhũng ở nước mình thì dân chịu nhiều đau khổ và họ không tán thành. Dường như các vị đó nắm được ưu thế về tinh thần như vậy nhưng cuộc đấu tranh là rất gay go vì ông Thủ tướng nắm nhiều quyền lực, đặc biệt là ông nắm về quyền lực kinh tế, nắm bộ máy công an, và phần nữa rất quan trọng là quân đội. Nên lực của ông mạnh hơn nhiều. Cho nên tôi nghĩ là mình không nên đặt vấn đề sẽ có một phe thắng, một phe bại hoàn toàn, vì tương quan lực lượng như vậy nên cuộc đấu tranh còn nhùng nhằng, chưa dứt khoát trong đại hội này.”

Vai trò của TT Nguyễn Tấn Dũng?

Nói về những mâu thuẫn trong nội bộ đảng Cộng sản, giáo sư Carl Thayer cho biết mâu thuẫn này đã có từ lâu và xuất phát từ việc trao quá nhiều quyền lực cho Thủ tướng chính phủ. Ông nói:

“Quyền lực của chính phủ, của Thủ tướng đã ngày một lớn hơn bao trùm lên nhiều mặt đời sống kinh tế. Quyền lực của Thủ tướng còn lớn hơn cả nhà nước và Đảng vì quản lý cả doanh nghiệp trong và ngoài nước. Bản thân Thủ tướng cũng muốn đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng, mà có lúc không chú ý đến những hậu quả kéo theo và điều này đã khiến cho một số người trở nên giàu có một cách nhanh chóng, và tạo dựng những mạng lưới gây ảnh hưởng. Vì Việt nam còn yếu trong lĩnh vực luật pháp, và mối quan hệ cá nhân quan trọng hơn luật pháp, cho nên những mạng lưới gây ảnh hưởng và tham nhũng đã trở thành vấn đề lớn. Điều đang xảy ra bây giờ là nhà nước đang cố gắng thu hồi lại quyền lực để đảng có thêm quyền lực kiểm soát.”

dai-hoi-6-(2)-250.jpg
Buổi khai mạc Hội nghị lần thứ 6 BCH Trung ương ĐCS VN khoá XI hôm 01 tháng 10 năm 2012. Courtesy chinhphu.vn

Dẫn chứng đầu tiên trong việc thu hẹp quyền lực của Thủ tướng có thể thấy ngay sau hội nghị Trung ương 5 vào tháng 5 vừa qua, khi Trung ương Đảng quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính Trị, do Tổng Bí thư làm Trưởng ban, thay vì đặt dưới quyền của Thủ tướng như hiện nay.

Cũng có những đồn đoán trên các trang mạng gần đây cho rằng có khả năng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ phải ra đi sau hội nghị lần này. Một điều rất hiếm khi xảy ra. Theo blog Cầu Nhật Tân thì đã có một trường hợp bị lật đổ giữa nhiệm kỳ như vậy là vào hội nghị 12 vào năm 2001 khi Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu bị các đối thủ lật đổ. Tuy nhiên theo Giáo sư Carl Thayer thì điều này khó có thể xảy ra trong hội nghị lần này:

“Theo tôi đánh giá khi nhìn vào những gì đang xảy ra thì ông Dũng chỉ bị đẩy cho lui lại một chút, một phần trong mạng lưới của ông ta bị phá vỡ và ông ta sẽ không còn đầy quyền lực như trước. Và do đó ông ta sẽ phải chịu trách nhiệm chung trước toàn thể chứ không bị cách chức. Bởi vì tìm một người thay thế ông Thủ tướng cho Việt Nam thì có nghĩa là lấy một người từ hàng ngũ Phó Thủ tướng đưa lên, mà những người này thì đều do ông Thủ tướng lựa chọn cả cho nên việc loại bỏ Thủ tướng bây giờ đồng nghĩa với việc phải làm cả việc xáo trộn hàng ngũ chính phủ để có thể mang một người vòng này vào.”

Trong bài viết đăng trên website của mình về hội nghị Trung ương 6, Giáo sư Carl Thayer nhận định có nhiều khả năng Ban chấp hành Trung ương sẽ kỷ luật một vài ủy viên. Đã có những tin cho biết có một vài vị đã bị kỷ luật hoặc bố trí nhiệm vụ mới trong tháng trước. Theo đồn đoán trên các trang mạng thì rất có thể Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình sẽ là người phải ra đi sau hội nghị lần này.

Các phân tích gia quốc tế cho rằng việc ra đi của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lúc này có thể chưa hẳn đã là điều tốt mà còn có thể là dấu hiệu của bất ổn định. Đó cũng là điều mà những lãnh đạo Đảng không muốn thấy vào lúc này khi uy tín của họ trong dân đang xuống rất thấp, và do đó họ sẽ có thể phải duy trì tình trạng ‘cân bằng tạm thời’ ít nhất là vào lúc này.

Theo dòng thời sự:

Thanh trừng nội bộ hay kịch bản của ngoại bang?

Các quốc gia trên thế giới đều có mâu thuẫn và đấu tranh nội bộ gay gắt, không nơi nào không có, thậm chí “đấm” nhau trong nghị trường, nhưng khác Việt Nam ở chỗ, nó diễn ra công khai.

AFP file photo

Tổng giám đốc tập đoàn tài chính ACB Nguyễn Đức Kiên.

Trong tình cảnh quê hương Việt Nam hiện nay, khi cảnh nhiễu nhương diễn ra ngày càng đáng ngại trong xã hội giữa lúc Phương Bắc tỏ ra kiên quyết “Nam tiến”, xem chừng như đây là một trong những giai đoạn lịch sử mà những người dân Việt có tâm huyết với đất nước nhắc thường xuyên tới vận nước để rồi âu lo cho sự tồn vong của dân tộc.

Và nỗi niềm đó có lẽ cũng thuộc trong lý do để tác giả Nguyễn Thị Từ Huy “một lần nữa trở lại với hai chữ ‘đất nước’ ”, và tin rằng “hai chữ này sẽ còn được nhiều người Việt Nam nói đến, nó sẽ còn là nỗi ám ảnh của người Việt đương đại” chúng ta.

“Để tang nước”

Trong bài tựa đề “Để tang nước”,  tác giả Nguyễn Thị Từ Huy chất chứa nỗi niềm với quê hương qua việc phân tích danh từ kép “đất nước”, lưu ý rằng yếu tố “nước” dù đứng sau “đất” nhưng không kém phần quan trọng hơn “đất”. Tại sao? Bởi vì trong hai chữ “đất nước” ấy, nếu “đất” đứng riêng ra thì không còn mang ý nghĩa “đất nước”, nhưng “nước” đứng riêng vẫn bao hàm trọn vẹn ý nghĩa “lãnh thổ quốc gia”, như “nước Việt Nam”. Rồi tác giả tâm sự:

Trên khoảng trời mà mắt tôi bao quát được tôi nhìn thấy những cảnh đang náo hoạt cuộc sống của chúng tôi hiện nay. Thanh trừng nội bộ hay kịch bản của ngoại bang?Nguyễn Thị Từ Huy

Quan sát phản ứng của đa số dân chúng Việt Nam hiện nay, ta có cảm giác rằng dường như nước không còn giữ được cái giá trị tinh thần đặc biệt mà nó từng có đối với người Việt trong lịch sử. Trong khi 23 ngàn con tàu của Trung Quốc giày xéo gương mặt bà mẹ Biển Đông (người Việt vẫn ví lòng mẹ bao la như biển, nhưng biển còn là ẩn dụ kép về cả người mẹ và người cha, vì biển là nơi cư trú của Lạc Long Quân và 50 người con) thì hầu như đa số người Việt biểu lộ ra ngoài một sự bình thản khó hiểu. Một số vô cùng ít ỏi trên toàn bộ tổng số gần 90 triệu người ôn hòa bày tỏ giông tố trong lòng họ lại gặp phải sự đàn áp và sự bôi nhọ không thể giải thích nổi từ phía chính quyền, và sự thờ ơ không thể nào hiểu nổi từ phía đồng bào của họ.

Rồi tác giả dự báo cảnh tang tóc khó tránh khỏi phát xuất từ “hoạt cảnh bắt bớ nồi da xáo thịt, những người lương thiện, những người yêu nước bị kết tội hàng ngày”. Và cảnh tang tóc trên quê hương VN cũng được dự báo bởi tình trạng mà tác giả báo động là “hỗn loạn khắp mọi lãnh vực” trong xã hội Việt Nam, để rồi tác giả chứng kiến:

Trên khoảng trời mà mắt tôi bao quát được tôi nhìn thấy những cảnh đang náo hoạt cuộc sống của chúng tôi hiện nay. Thanh trừng nội bộ hay kịch bản của ngoại bang?”

 

bt250.jpg
Người dân biểu tình chống Trung Quốc xâm chiếm biển Đông tại Hà Nội hôm 05/8/2012. AFP photo.

Qua bài “Từ chỗ đứng người dân nhìn về thời sự đất nước”, tác giả Hạ Đình Nguyên nêu lên nghi vấn rất cần phải được giải đáp về tình trạng “Đấu tranh phe phái nội bộ của giới lãnh đạo chóp bu để tranh giành quyền lực, hay đấu tranh chống thế lực tiêu cực tham nhũng đang khuynh loát nền kinh tế quốc gia, cái nào là mục tiêu chính, do thế lực nào trong Đảng dẫn dắt, nó sẽ diễn biến tới đâu là điểm dừng, và chịu sự tác động nào trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước miệng hùm Bắc Kinh”. 

Giữa lúc công luận ngày càng đặc biệt đề cập tới điều họ tin rằng cuộc tranh giành quyền lực trong nước đang diễn ra, tác giả Hạ Đình Nguyên trích dẫn lời giáo sư Carl Thayer thuộc Học Viện Quốc Phòng Úc nhận định rằng “Kể từ khi theo đuổi chính sách đổi mới với mức tăng trưởng kinh tế cao, Nhà nước trở nên mạnh hơn Đảng. Tăng trưởng cao do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cổ xúy, kéo theo sự bùng nổ các hoạt động thương mại vượt quá tầm và khả năng quản lý hiệu quả. Sự suy yếu bộc lộ rõ, ít nhất là trong lãnh vực tài chánh, ngân hàng. Mặt trái đó của chính sách khiến nhiều người trong đảng sợ mất kiểm soát để ổn định chính trị. Đợt phê bình và tự phê bình hy vọng kéo lại quyền lực cho đảng để kiểm tra, giám sát chính quyền hiệu quả hơn”.

Và tác giả Hạ Đình Nguyên nhận thấy “Nếu không phải là cuộc đấu đá của các cá nhân trong giới chóp bu, thì chính là sự đấu tranh quyền bính giữa các thế lực trong đảng và trong chính quyền”. Sau khi lưu ý rằng VN hiện nay đặc biệt chỉ có một đảng thì phải đấu tranh với nhau chứ còn đấu với ai khác, tác giả nhận xét:

Không có báo lề dân, hàng loạt vụ án chính trị bị bưng bít hoặc bị đưa tin sai lệch, hàng loạt vụ bắt bớ mờ ám không được công khai đưa ra dư luận.Huỳnh Ngọc Chênh

Các quốc gia trên thế giới đều có mâu thuẫn và đấu tranh nội bộ gay gắt, không nơi nào không có, thậm chí “đấm” nhau trong nghị trường, nhưng khác VN ở chỗ, nó diễn ra công khai, có cơ quan độc lập làm trọng tài, rộng hơn nữa là trọng tài dân chúng giám sát và phản ánh qua lá phiếu tín nhiệm trong bầu cử. Họ đấu tranh với nhau trên những đường ray pháp lý thiết lập sẵn, không ai được phép đi trệch khỏi đường ray đó. Vì thế không sinh ra những tay sát thủ trong bóng tối, những cuộc thanh trừng hàng loạt của phe cánh, kéo theo các đổ vỡ xáo trộn xã hội. Đng thời cũng không có sự nhập nhằng đổ vấy trách nhiệm cho nhau.

Đó là vấn đề liên quan đến các quan, còn người dân thì sao? Theo tác giả Hạ Đình Nguyên thì nhân dân thực sự không quan tâm việc quyền lực nằm trong tay ai – trong tay Đảng hay Chính quyền. Lý do dễ hiểu là người dân Việt hiện giờ “không thể phân biệt được giữa ‘2 người’ đó”, khi mà tác giả nhận thấy sự đổi chỗ cho nhau giữa Đảng và Chính quyền tuỳ thuộc vào tình thế, hay có thể là “một loại nghệ thuật có tính toán về việc “hoán chuyển quyền lực”. Cho nên người ta hầu như luôn thấy hai cụm từ đi đôi là “Đảng-Nhà nước/Nhà nước-Đảng”. Và tác giả Hạ Đình Nguyên khẳng định:

Trong cuộc đấu tranh quyền bính giữa Đảng và Nhà nước, người dân không tham gia, đứng ngoài cuộc. Nhân dân chỉ đi theo lực lượng nào giữ được độc lập dân tộc và đưa đất nước đến dân chủ, tiến bộ .Việc đấu tranh chống tham nhũng luôn luôn đúng, đặc biệt là đối với người dân. Nhưng nó không thoát được ảnh hưởng của đấu tranh nội bộ. Bên trong và đằng sau của sự chỉnh đốn này là gì? Cái khác nhau cơ bản của các phe phái trong bóng tối là gì? Hay chỉ là sự đổi ngôi nhóm quyền lực cai trị? Xu hướng nào đấu tranh cho độc lập và dân chủ? Xu hướng nào có nguy cơ đưa đất nước đến độc tài lệ thuộc, mất chủ quyền vào tay ngoại bang? Nếu không giải quyết dứt khoát về một cơ chế xã hội tiến bộ, thì cả xương máu của nhân dân đều đổ sông đổ biển, chỉ là thay nhóm này bởi nhóm tiêu cực khác không hơn kém.

“Xâu xé quyền lực”

 

bk200.jpg
Ông Nguyễn Đức Kiên, còn được biết dưới tên “Bầu Kiên”, ảnh chụp trước đây. AFP file photo.

Từ cảnh gọi là “xâu xé quyền lực” ở VN, tác giả không khỏi liên tưởng đến “mô hình TQ” tương tự kể từ khi Mao Trạch Đông nắm quyền cai trị toàn cõi Hoa Lục hồi năm 1949, mà theo tác giả, chung quy vẫn là “hậu quả của một cơ chế không có pháp quyền”. Và tác giả nêu lên câu hỏi rằng “Những ‘đau đớn’ mà nhân dân cả nước đang phải gánh chịu từ sự suy thoái và đổ vỡ ngày hôm nay sẽ có được bù đắp bởi một tình hình sáng sủa hơn, trong chủ đích bảo vệ nền độc lập, toàn vẹn lãnh thổ, tiến tới một xã hội công bằng, dân chủ và phát triển bền vững hay không? 

Cảnh nhiễu nhương “xâu xé quyền lực” khiến blogger Hiệu Minh không khỏi thốt lên rằng “ Sự đồn đoán về đấu tranh phe phái hoàn toàn có thể hiểu được, vì dân chúng bức xúc về tham nhũng, đạo đức xuống cấp, kinh tế mong manh, dễ đổ vỡ. Người ta thì thào về tài sản của người này người kia, do đâu mà có, ai đó chuyển ra nước ngoài hàng tỷ đô la”.

Như vậy câu hỏi có lẽ cần được nêu lên là làm sao để người dân không phải “ đồn đoán về đấu tranh phe phái”  hay “thì thào về tài sản” bất chính của các quan trong nước như hiện nay, làm sao để dân chúng không tìm tới “tin vỉa hè”, đặc biệt là liên quan tới “thâm cung bí sử” của giới cầm quyền, khi họ không thể tìm đâu ra sự thật, nhất là không thể tin được ở hệ thống thông tin “lề phải”? Tổng Cua Hiệu Minh đề nghị:

Để đấu lại với cuộc chiến thông tin trong một thế giới toàn cầu hóa đầy cơ hội, thách thức và cha đựng cả hiểm họa, những nhà quản lý thông tin, truyền thông của Việt Nam cần có một tư duy khác về đa chiều, về báo chí mở, minh bạch trong chính phủ và dân chủ thông tin.

Nếu không giải quyết dứt khoát về một cơ chế xã hội tiến bộ, thì cả xương máu của nhân dân đều đổ sông đổ biển.Hạ Đình Nguyên

Qua bài “Tự do báo chí”, blogger Huỳnh Ngọc Chênh mở đầu rằng “ Trước đòi hỏi của người dân, trước áp lực của sự hòa nhập vào cộng đồng thế giới văn minh, nhà cầm quyền Việt Nam không thể ngăn cấm triệt để quyền tự do ngôn luận của người dân. Không kể đến những trang web từ bên ngoài, từ vài năm trở lại đây, hàng loạt trang web và blog cá nhân với những quan điểm chính trị khác biệt và khác với quan điểm được định hướng của nhà cầm quyền đã ra đời và tồn tại”. Những trang mạng tư nhân ấy ngày càng lớn mạnh và trở thành phương tiện thông tin hữu hiệu mà nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh gọi là “báo lề dân với cái nhìn đa diện đã mang đến cho người dân những thông tin đa chiều và nhờ vậy, sự thật được tiếp cận”. Và nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh nhận thấy:

Không có báo lề dân, hàng loạt vụ án chính trị bị bưng bít hoặc bị đưa tin sai lệch, hàng loạt vụ bắt bớ mờ ám không được công khai đưa ra dư luận, bao nhiêu nỗi oan khiên bị nhấn chìm vĩnh viễn vào bóng tối… Không có báo lề dân làm sao mọi người biết được câu nói của giám mục Ngô Quang Kiệt bị cắt xén, xuyên tạc ra sao bởi hệ thống báo lề phải và danh dự bị xúc phạm của vị giám mục ấy làm sao được rửa sạch. Không có báo lề dân làm sao mọi người biết được mặt trái của vụ bắt bớ và xét xử vi hiến TS Cù Huy Hà Vũ. Không có báo lề dân làm sao mọi người biết được đài truyền hình Hà Nội đã nhiều lần xuyên tạc, vu khống, bôi nhọ những người biểu tình yêu nước chống Trung Quốc xâm lược.Không có báo lề dân làm sao người dân biết được những âm mưu nham hiểm của Trung Quốc trong chiến lược từng bước xâm chiếm VN bằng bạo lực quân sự lẫn diễn biến hòa bình thông qua quan hệ bất bình thường giữa cái gọi là hai đảng anh em. Không có báo lề dân thì âm mưu thâu tóm ngân hàng và lũng đoạn tài chánh của các nhóm đặc quyền làm sao được phơi bày ra trước công luận. Báo lề dân cũng góp phần vào việc vạch trần tội ác và sai trái của bọn cường hào ác bá mới đang ra sức thâu tóm đất đai, đẩy người nông dân vào cảnh khốn cùng.

Nhưng nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh không quên lưu ý về một số trang cá nhân tự phát “lệch lạc, quá trớn, vô trách nhiệm”, “đăng những thông tin như một dạng tin đồn, hoàn toàn thiếu kiểm chứng” – mà tác giả vào chi tiết hơn, “như là các tin đồn về những chuyện mờ ám cấp cao, về bí mật cung đình, về đấu đá nội bộ cấp cao, về sự lũng đoạn của các nhóm đặc quyền… thường thu hút sự tò mò của công chúng. Đó là hệ quả tất yếu của một xã hội bất minh, sự thật bị che dấu, sự dối trá lên ngôi và quyền được thông tin của người dân không được tôn trọng.”

Tạp chí Điểm Blog xin tạm dừng ở đây. Thanh Quang cảm ơn quý vị.

Theo dòng thời sự: