Đông Nam Á đang chạy đua vũ trang

Posted on October 10, 2012

0


Indonesia đang mua tàu ngầm của Hàn Quốc và hệ thống radar bờ biển của Trung Quốc và Mỹ. Việt Nam nhận tàu ngầm và máy bay chiến đấu từ Nga, trong khi đó Singapore – nước nhập khẩu vũ khí lớn thứ năm trên thế giới – cũng đang làm giàu thêm kho vũ khí vốn đã phong phú của mình.

Phải dè chừng Trung Quốc đồng thời sử dụng các thành quả kinh tế của mình, các nước Đông Nam Á đang tăng chi phí cho kỹ thuật quân sự để bảo vệ các tuyến đường biển, hải cảng và các đường biên giới biển, những yếu tố có tầm quan trọng sống còn cho dòng chảy xuất khẩu và năng lượng.

Những tranh chấp lãnh thổ ở biển Nam Hoa (Biển Đông) đã khiến cho Việt Nam, Malaysia, Philippines và Brunei phải cố gắng cân bằng trước đà gia tăng sức mạnh hải quân của Trung Quốc.

Ngay cả đối với những nước cách xa cuộc xung đột này, an ninh hàng hải vẫn là một trong những khuynh hướng chủ đạo, cụ thể là đối với Indonesia, Thái Lan và Singapore.

“Công cuộc phát triển kinh tế đang buộc họ phải chi thêm kinh phí cho quốc phòng để bảo vệ những khoản đầu tư, các tuyến hàng hải và các vùng đặc quyền kinh tế của mình”, – ông James Hardy, biên tập viên của tạp chí IHS Jane’s Defence Weekly tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, nhận định. “Xu hướng lớn nhất là giám sát và tuần tra khu vực biển và bờ biển”.

Do việc các hệ thống kinh tế của khu vực Đông Nam Á đã trải qua thời kỳ bùng nổ tăng vọt, theo số liệu của Viện nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), chi tiêu quốc phòng khu vực này đã tăng 42% trong giai đoạn từ năm 2002 đến 2011. Đứng đầu danh sách chi tiêu quân sự là tàu chiến, tàu tuần duyên, các hệ thống radar và máy bay chiến đấu, cũng như tàu ngầm và tên lửa chống hạm – những loại vũ khí đặc biệt hiệu quả trong việc bảo vệ các tuyến đường hàng hải.

“Tàu ngầm là một loại vũ khí cực kỳ lợi hại”, – ông Tim Huxley, giám đốc Ban châu Á thuộc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (International Institute for Strategic Studies), phát biểu. “Chúng có thể gây ra những thiệt hại rất lớn mà không bị phát hiện và còn có thể hoạt động ở bất cứ nơi nào trong khu vực”. Trong nhiều thập kỷ, phần lớn các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á chi tiêu không nhiều để vũ trang cho mình ngoài một số loại vũ khí và xe tăng cỡ nhỏ. Hầu hết các mối đe dọa có nguyên nhân trong nước và ô dù che chở của Mỹ được cho là đủ để ngăn chặn bất kỳ sự xâm lược tiềm năng nào đến từ nước ngoài.

Với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc cùng với số lượng lớn những phương tiện sẵn có, danh sách hàng mua đang ngày càng trở nên tinh tế phức tạp hơn. Hầu hết các quốc gia trong khu vực đều nằm ở ven biển, do đó, các phương tiện quốc phòng để bảo vệ hải phận và không phận sẽ được chú trọng đặc biệt.

Tiếng Nói Nước Nga

Đông Nam Á mở “hầu bao” bao nhiêu cho vũ khí?

Khi ngân sách quốc phòng ở nhiều nước châu Âu chịu ảnh hưởng do khủng hoảng kinh tế, châu Á nổi lên là khu vực hấp dẫn các nhà sản xuất vũ khí. Tại Đông Nam Á, Singapore là nước mở “hầu bao” nhiều nhất cho quốc phòng.

>> Đông Nam Á ồ ạt tăng cường sức mạnh hải quân

Indonesia dự kiến mua 3 tàu ngầm của Hàn Quốc. (Ảnh một tàu khu trục Hàn Quốc đang bắn ngư lôi chống tàu ngầm trong một cuộc tập trận trên Hoàng Hải tháng 8/2010)

Theo Viện nghiên cứu hòa bình quốc tế ở Stockholm(SIPRI ), Indonesia, Campuchia, Thái Lan và Việt Nam đứng đầu danh sách các quốc gia có ngân sách quốc phòng tăng mạnh ở Đông Nam Á, từ khoảng 66%-82% trong thời gian năm 2002-2011.

Tuy nhiên, quốc gia chi lớn nhất phải là Singaproe, quốc đảo nhỏ bé với cảng biển lớn thứ hai thế giới, trung tâm tài chính toàn cầu cùng “cái rốn” lớn về dầu khí và hóa dầu.

Quốc đảo giàu có này cùng với Malaysia và Indonesia nằm trên Eo biển Malacca, nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương. Là tuyến đường biển nhộn nhịp, eo biển cũng là “cái rốn” chiến lược về năng lượng, vật liệu thô, hàng hóa thành phẩm chảy từ đông sang tây.

Theo con số của IISS, với 9,66 tỷ USD, ngân sách quốc phòng năm 2011 của Singapore đã bỏ xa con số 5,52 tỷ USD của Thái Lan, 5,42 tỷ USD của Indonesia, 4,54 tỷ USD của Malaysia.

Tình hình tăng mạnh cho chi tiêu quốc phòng cũng không khác là bao ở Bắc Á, nơi có sự can dự của Trung, Nhật, Mỹ, Nga và hai miền Triều Tiên. Nhưng Đông Nam Á dường như đang theo xu hướng theo đuổi các hệ thống quân sự có thể dùng được một cách hiệu quả. “Đây là tiến trình không rõ ràng.” Huxley tại IISS cho hay.

Ông cũng cho rằng các chính phủ có vẻ như dùng nguồn tài nguyên để “tạo đà” cho hiện đại hóa quân sự, quốc phòng. Dữ liệu chính thức về con số cũng như mục đích chi tiêu thường không rõ. Thậm chí các con số chi tiêu quốc phòng cũng không nói hết lên câu chuyện thực sự của nó. Ví dụ như một số nước dùng các khoản vay hoặc bán quyền khai thác năng lượng để mua vũ khí.

“Rốn” mua vũ khí

Khi ngân sách quốc phòng ở nhiều nước châu Âu bị chịu ảnh hưởng do khủng hoảng kinh tế, châu Á nổi lên là khu vực hấp dẫn các nhà sản xuất vũ khí, thiết bị liên lạc và hệ thống giám sát. Lockheed Martin và Boeing đều mong đợi châu Á-Thái BÌnh Dương sẽ đóng góp 40% lợi nhuận trên toàn cầu của họ.

Theo SIPRI, Việt Nam mua 97% vũ khí của mình, gồm tàu khu trục nhỏ, chiến đấu cơ, hệ thống tên lửa ven biển Bastion, của Nga trong giai đoạn từ 2007-2011, nhưng cũng đang tìm kiếm các nhà cung cấp khác ở Hà Lan và Mỹ.

Philippines, nước phụ thuộc 90% vào Mỹ cho kho vũ khí của mình, cũng dự định chi 1,8 tỷ USD trong 5 năm nữa nhằm nâng cấp kho vũ khí, trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc ở Biển Đông vẫn không có hướng ra.

“Philippines đặc biệt cần hệ thống giám sát trên không”, Bateman, chuyên gia tại Trung tâm các nguồn tài nguyên biển và an ninh quốc gia Australia cho hay. Khả năng chống tàu ngầm cũng là một ưu tiên, một nhà hoạch định quốc phòng Philippines cho biết thêm.

Thái Lan, nơi quân đội đã tiến hành 18 cuộc đảo chính thành công cũng như bất thành từ năm 1932 đến nay, đã phát triển một tàu tuần tra, do BAE Systems, Anh, thiết kế. Nước này dự kiến hiện đại hóa một tàu khu trục nhỏ trong vòng 5 năm và mua chiếc đầu tiên trong 2 chiếc mới nữa.

“Chúng tôi không cho là những tàu này sẽ thay thế tàu ngầm song hi vọng chúng có giá trị tương đương”, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Thái Lan Thanathip Sawangsaeng cho hay.

Còn Singapore mua hầu hết vũ khí của mình từ Mỹ, Anh và Đức. Tuy nhiên họ cũng có ngành công nghiệp quốc phòng riêng, tập trung vào ST Engineering. Tập đoàn nhà nước này cung cấp cho các lực lượng vũ trang Singapore và nhiều khách hàng nước ngoài.

“Hầu hết các nước đều muốn hoặc đang nỗ lực theo đuổi ngành công nghiệp vũ khí nội địa của riêng mình”, Storey cho hay. “Như vậy rẻ hơn là mua của nước ngoài và về dài họ đang tìm kiếm phát triển thị trường xuất khẩu của riêng mình. Điều này hoàn toàn đúng với Indonesia, nhằm tránh được lệnh cấm vận của các nước như Mỹ”.

Vũ Quý

Đông Nam Á ồ ạt đầu tư tăng cường sức mạnh hải quân

Indonesia mua tàu ngầm của Hàn Quốc, mua hệ thống radar của Trung Quốc và Mỹ, Việt Nam mua tàu ngầm và tiêm kích hiện đại của Nga, còn Singapore đẩy mạnh chương trình hiện đại hóa bộ máy quân sự của mình.

Theo giới quan sát, lo ngại trước sự lớn mạnh của Trung Quốc, các nước Đông Nam Á đã liên tục mua vũ khí để bảo vệ các tuyến hàng hải, cảng và biên giới trên biển, vốn có tầm quan trọng chiến lược sống còn, trong lĩnh vực trao đổi thương mại và năng luợng.

Các tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, nơi được coi là có trữ lượng lớn về dầu khí, nguồn hải sản dồi dào, đã buộc Việt Nam, Malaysia, Philippines, Brunei phải nỗ lực đầu tư vào quốc phòng nhằm giảm bớt sự chênh lệnh trong tương quan lực lượng với sức mạnh hải quân của Trung Quốc.

Ngay cả những quốc gia ít liên quan đến tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông như Thái Lan, Singapore hay Indonesia, cũng chú ý tới vấn đề an ninh hàng hải.

Ông James Hardy, chuyên gia khu vực châu Á-Thái Bình Dương thuộc tuần báo Jane’s Defense, được Reuters trích dẫn, nhận định : « Sự phát triển kinh tế thúc đẩy các nước này chi tiền cho quốc phòng để bảo vệ các đầu tư, tuyến đường biển và các vùng đặc quyền kinh tế của họ ».

Theo số liệu của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, Thụy Điển (SIPRI) do kinh tế phát triển mạnh, từ năm 2002 đến 2011, mức chi cho quốc phòng của các nước Đông Nam Á đã tăng 42%, trong lúc ngân sách quốc phòng của các nước phương Tây lại bị cắt giảm.

Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) đưa ra số liệu ước tính như sau : Trong năm 2011, ngân sách quốc phòng của Singapore là 9,66 tỷ đô la, Thái Lan 5,52 tỷ, Indonesia 5,42 tỷ, Việt Nam 2,66 tỷ. Tuy nhiên, một số nước không minh bạch hóa ngân sách quốc phòng, do vậy, mức chi tiêu thực có thể cao hơn rất nhiều so với những số liệu chính quyền công bố.

Đứng đầu trong danh sách các loại vũ khí và thiết bị quân sự được mua là tàu chiến, tàu tuần duyên, hệ thống radar và máy bay tiêm kích, cùng với tàu ngầm và các tên lửa đối hạm, những loại vũ khí rất hữu hiệu trong việc chống phong tỏa đường biển.

Ông Tim Huxley, giám đốc điều hành phụ trách khu vực châu Á tại IISS, đánh giá rằng việc trang bị tầu ngầm là một vấn đề lớn, vì loại vũ khí này có thể gây tổn thất lớn mà không bị phát hiện và đối phương không dự tính được.

Giới phân tích nhận định là mặc dù Đông Nam Á chưa lao vào một cuộc chạy đua vũ trang, nhưng rõ ràng việc chính phủ các nước trong khu vực, khi có tiền, đã tiến hành hiện đại hóa bộ máy quốc phòng, đặc biệt là hải quân, là do tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.

Việc đầu tư nâng cao sức mạnh quân sự trên biển còn giúp tăng cường khả năng chống nạn cướp biển, đánh bắt hải sản bất hợp pháp, buôn lậu, khủng bố, đối phó với thiên tai, đồng thời cho phép quân đội duy trì được ảnh hưởng của mình, tại những quốc gia ít liên quan đến tranh chấp biển đảo như Thái Lan, Indonesia.

Về phần mình, chuyên gia Ian Storey, Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, cho rằng cảm giác chung trong khu vực là có một sự bất ổn định chiến lược, do sự trỗi dậy của Trung Quốc và nghi ngờ về khả năng của Hoa Kỳ tăng cường hiện diện quân sự tại châu Á. Mặt khác, cho dù « các nước Đông Nam Á sẽ không bao giờ có thể đạt mức ngang bằng với sức mạnh quân sự Trung Quốc », nhưng, « nếu như Trung Quốc tấn công Việt Nam, thì ít ra, Việt Nam có thể gây ra những tổn thất nghiêm trọng » cho Trung Quốc.

RFI